Khủng hoảng giá DRAM: Tại sao smartphone giá rẻ đang dần biến mất khỏi thị trường?

Bài viết được dịch và tổng hợp từ tin tức gốc. Bạn có thể đọc bài viết gốc bằng tiếng Anh tại đây.

Điểm tin nhanh:

Giá DRAM chiếm tới 60% chi phí linh kiện (BOM) của smartphone dưới 400 USD, gây áp lực cực lớn lên biên lợi nhuận.

Dự báo giá DRAM sẽ tiếp tục tăng thêm 50% trong năm 2026 do cơn sốt AI, khiến phân khúc smartphone giá rẻ suy giảm 22% sản lượng.

Người dùng có xu hướng giữ điện thoại lâu hơn (trung bình 4,2 năm) và tìm đến thị trường máy cũ để tiết kiệm chi phí.

Thực trạng thị trường smartphone giá rẻ trong năm 2026

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đã tạo ra một "cơn khát" bộ nhớ chưa từng có, đẩy giá DRAM lên mức cao kỷ lục. Đối với các nhà sản xuất thiết bị di động, điều này không chỉ là một thách thức về chi phí mà còn là một cuộc khủng hoảng sinh tồn đối với các dòng smartphone giá rẻ (sub-$400).

Theo báo cáo từ Omdia, chi phí bộ nhớ hiện chiếm gần 60% tổng hóa đơn nguyên vật liệu (BOM) của một chiếc điện thoại dưới 400 USD. Với cấu trúc chi phí vốn đã rất chặt chẽ, các nhà sản xuất không còn dư địa để tối ưu hóa, buộc họ phải cắt giảm các thành phần khác hoặc từ bỏ phân khúc này.

Bảng so sánh tác động của giá DRAM lên thị trường smartphone

Chỉ số	Dự báo năm 2026	Ghi chú
Tỷ trọng DRAM trong BOM (dưới $400)	~60%	Mức cao kỷ lục
Dự báo biến động giá DRAM	+50%	Theo TrendForce
Tăng trưởng sản lượng (dưới $400)	-22%	Suy giảm mạnh
Tăng trưởng sản lượng (trên $400)	+5.7%	Phân khúc cao cấp vẫn ổn định

Chiến lược ứng phó của các nhà sản xuất

Khi không thể kiểm soát giá linh kiện, các hãng điện thoại buộc phải thực hiện những sự đánh đổi kỹ thuật đau đớn. Quy trình này có thể được mô tả qua sơ đồ sau:

[Chi phí DRAM tăng] ➔ [Cắt giảm chi phí linh kiện khác]
                                ⬇
[Chuyển từ LTPO sang LTPS] ➔ [Giảm số lượng camera/cảm biến]
                                ⬇
[Sử dụng SoC thế hệ cũ] ➔ [Giảm biên lợi nhuận hoặc tăng giá bán]

Các nhà sản xuất Trung Quốc hiện đang quay trở lại sử dụng màn hình LTPS thay vì công nghệ LTPO hiện đại hơn trên các dòng máy tầm trung để tiết kiệm từ 3 đến 5 USD mỗi thiết bị. Ngoài ra, việc sử dụng các hệ thống SoC (System-on-Chip) thế hệ cũ có thể giúp giảm chi phí từ 30% đến 40%, nhưng đồng nghĩa với việc hiệu năng thiết bị sẽ không còn đáp ứng được kỳ vọng của người dùng hiện đại.

Tác động đến người dùng cuối

Người dùng hiện nay đang đối mặt với một thực tế khắc nghiệt: cùng một mức giá, họ sẽ nhận được một thiết bị có cấu hình kém hơn so với những năm trước. Điều này dẫn đến một hệ quả tất yếu là vòng đời sử dụng smartphone tăng lên. Nếu bạn đang cân nhắc việc tối ưu hóa trải nghiệm trên các thiết bị cũ hoặc tìm hiểu về các giải pháp phần mềm để kéo dài tuổi thọ thiết bị, có lẽ bạn sẽ quan tâm đến việc tối ưu hóa hiệu năng và trải nghiệm người dùng.

Bên cạnh đó, thị trường điện thoại đã qua sử dụng đang chứng kiến sự tăng trưởng 12% trong năm 2026. Thay vì mua mới các thiết bị giá rẻ bị cắt giảm tính năng, người dùng thông thái đang chuyển hướng sang các dòng flagship cũ để có trải nghiệm tốt hơn với mức giá hợp lý.

Smartphone DRAM Crisis

Kết luận

Cơn sốt AI không chỉ thay đổi cách chúng ta làm việc mà còn định hình lại toàn bộ chuỗi cung ứng phần cứng. Khi các ông lớn như Samsung hưởng lợi từ giá DRAM, người tiêu dùng phổ thông lại phải trả giá bằng sự lựa chọn hạn hẹp. Trong tương lai gần, nếu không có sự hạ nhiệt từ thị trường bộ nhớ, phân khúc smartphone giá rẻ có thể sẽ chỉ còn là dĩ vãng, nhường chỗ cho các thiết bị cao cấp hơn hoặc thị trường đồ cũ đầy tiềm năng.