Nghi vấn Kremlin sử dụng 'hạm đội bóng tối' để điều khiển drone do thám tại châu Âu

Bài viết được dịch và tổng hợp từ tin tức gốc. Bạn có thể đọc bài viết gốc bằng tiếng Anh tại đây.

Điểm tin nhanh:

Nghiên cứu của IISS chỉ ra 144 vụ drone xâm nhập không phận châu Âu có liên quan đến các tàu thuộc 'hạm đội bóng tối' của Nga.

Các mục tiêu chính bao gồm căn cứ quân sự, cơ sở hạ tầng năng lượng và sân bay dân sự, thường diễn ra vào ban đêm.

Nga bị nghi ngờ sử dụng các dòng drone như Orlan-10 và Merlin-VR để thăm dò khả năng phòng thủ của NATO.

Nghi vấn drone Nga tại châu Âu

Bối cảnh về các vụ xâm nhập drone bí ẩn

Một báo cáo gần đây từ Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) có trụ sở tại Anh đã làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng về an ninh tại châu Âu. Sử dụng dữ liệu theo dõi hàng hải AIS (Automatic Identification System), các chuyên gia đã phát hiện sự hiện diện bất thường của các tàu thuộc "hạm đội bóng tối" (shadow fleet) – vốn thường được dùng để vận chuyển dầu lậu – tại các vị trí gần nơi xảy ra các vụ xâm nhập drone trong giai đoạn từ tháng 8/2024 đến tháng 2/2026.

Thống kê các vụ xâm nhập drone

Dưới đây là bảng phân tích các mục tiêu bị ảnh hưởng bởi các vụ xâm nhập drone trong giai đoạn nghiên cứu:

Loại mục tiêu	Tỷ lệ (%)	Đặc điểm
Căn cứ quân sự	48%	Thường là các cơ sở NATO hoặc căn cứ không quân Mỹ
Cơ sở hạ tầng trọng yếu	26%	Cảng biển, nhà máy năng lượng, khu công nghiệp
Sân bay dân sự	18%	Gây gián đoạn lưu thông hàng không
Khác	8%	Các khu vực nhạy cảm khác

Quy trình vận hành drone từ tàu biển

Các chuyên gia an ninh cho rằng việc triển khai drone từ tàu biển giúp Nga duy trì khoảng cách an toàn, tránh bị phát hiện bởi radar ven biển. Quy trình này có thể được mô tả qua sơ đồ sau:

[Tàu Shadow Fleet] ➔ [Phóng Drone (Catapult/VTOL)] ➔ [Bay tuần tra/Do thám] ➔ [Thu thập dữ liệu] ➔ [Thu hồi/Tự hủy]

Các dòng drone nghi vấn

Báo cáo của IISS tập trung vào hai dòng drone chính có khả năng hoạt động trên biển:

Merlin-VR: Drone cánh cố định, có thể phóng bằng hệ thống máy phóng trên tàu và thu hồi bằng dù. Phù hợp cho các nhiệm vụ ban đêm và bay tuần tra lâu dài.
Orlan-10: Dòng drone phổ biến với tầm hoạt động 500km, thời gian bay lên đến 12 giờ. Với tốc độ 90-130 km/h, nó hoàn toàn có thể được phóng từ các tàu thương mại cỡ trung ngoài khơi xa.

Thách thức đối với an ninh châu Âu

Các vụ xâm nhập này không chỉ là hành động quấy rối mà còn là chiến lược thăm dò khả năng phản ứng của NATO. Mặc dù EU đang phát triển Sáng kiến Phòng thủ Drone châu Âu (EDDI), nhưng hệ thống này dự kiến chỉ hoàn thiện vào cuối năm 2027.

Trong bối cảnh an ninh mạng và an ninh vật lý ngày càng đan xen, các tổ chức cần chú trọng hơn vào việc bảo vệ hệ thống hạ tầng. Tương tự như cách chúng ta tối ưu hóa các giải pháp bảo mật phần mềm, việc bảo vệ không phận cũng đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách và công nghệ. Nếu bạn quan tâm đến việc áp dụng các kỹ thuật bảo mật hoặc tối ưu hóa hệ thống, hãy tham khảo thêm các bài viết về công nghệ bảo mật để hiểu rõ hơn về cách quản lý rủi ro trong môi trường số hiện đại.

Kết luận

Sự việc tàu Boracay bị chặn bắt với các nhân viên an ninh Nga trên tàu là bằng chứng rõ nét cho thấy sự kết hợp giữa các tàu vận tải thương mại và hoạt động tình báo. Châu Âu đang đối mặt với bài toán khó về trách nhiệm hàng hải và sự cần thiết phải thiết lập các quy tắc giao chiến rõ ràng đối với các mối đe dọa từ drone trong tương lai.